Crni luk
je jedna od najvažnijih i najkorišćenijih povrtarskih kultura na svetu. Smatra se osnovom gotovo svake kuhinje, jer predstavlja bazu za pripremu ogromnog broja jela. Poreklom je iz centralne Azije, a gaji se više od 5.000 godina. Danas se uzgaja širom sveta, u različitim klimatskim uslovima, zbog svoje otpornosti i dugog roka trajanja.
Biljka pripada porodici Amaryllidaceae, rodu Allium, u koji spadaju i beli luk, praziluk i vlašac. Crni luk se uzgaja zbog podzemne lukovice, ali se u ishrani koriste i mladi listovi (mladi luk).
Opis
Lukovica crnog luka je okrugla ili blago spljoštena, sa suvom spoljašnjom opnom (ljuskom) koja može biti zlatno-žuta, bela ili ljubičasta, u zavisnosti od sorte. Unutrašnjost je sočna, slojevita i karakterističnog, blago ljutog mirisa i ukusa.
Prosečna težina lukovice je 80–200 g, ali može biti i veća kod industrijskog uzgoja. Miris i ukus potiču od sumpornih jedinjenja koja se oslobađaju pri sečenju.
Konzumacija crnog luka
Crni luk je izuzetno svestran i koristi se u gotovo svim oblicima ishrane.
Najčešći načini konzumacije:
-
Svež – u salatama (posebno ljubičasti luk)
-
Dinstan – kao osnova za jela
-
Kuvan – čorbe, variva, sosovi
-
Pečen – u rerni ili na roštilju
-
Karamelizovan – uz meso i sendviče
-
Kiseljen – kao prilog
U profesionalnoj kuhinji i keteringu, crni luk je nezamenjiv jer:
-
daje dubinu ukusa jelima
-
lako se kombinuje sa svim namirnicama
-
ekonomičan je i dostupan tokom cele godine
Preporučena količina: 50–100 g dnevno, u svežem ili termički obrađenom obliku.
Nutritivne vrednosti crnog luka
(na 100 g svežeg luka)
| Nutritivna vrednost | Količina |
|---|---|
| Energija | 40 kcal |
| Ugljeni hidrati | 9,3 g |
| – od toga šećeri | 4,2 g |
| Vlakna | 1,7 g |
| Proteini | 1,1 g |
| Masti | 0,1 g |
| Vitamin C | 7,4 mg |
| Vitamin B6 | 0,12 mg |
| Folna kiselina (B9) | 19 µg |
| Kalijum | 146 mg |
| Kalcijum | 23 mg |
| Magnezijum | 10 mg |
🌱 Zdravstvene koristi
-
✔ Podržava zdravlje srca
-
✔ Ima antibakterijska i antiinflamatorna svojstva
-
✔ Doprinosi jačanju imuniteta
-
✔ Pomaže regulaciji šećera u krvi
-
✔ Podstiče varenje
Crni luk sadrži kvercetin, snažan antioksidans koji doprinosi zaštiti ćelija od oksidativnog stresa.
admin –
Lorem Ipsum is simply dummy text of the printing and typesetting industry. Lorem Ipsum has been the industry\’s standard dummy text ever since the 1500s, when an unknown printer took a galley of type and scrambled it to make a type specimen book. It has survived not only five centuries, but also the leap into electronic typesetting, remaining essentially unchanged. It was popularised in the 1960s with the release of Letraset sheets containing Lorem Ipsum passages, and more recently with desktop publishing software like Aldus PageMaker including versions of Lorem Ipsum.